Historia szkoły

Początki działalności szkoły muzycznej w Piotrkowie Trybunalskim sięgają czasów powojennych. Funkcjonowanie placówki, czy raczej zorganizowanych lekcji, nie było formalne. Szkołę tę tworzyło kilkoro zdeterminowanych nauczycieli muzyki, którzy pomimo trudnych powojennych czasów pragnęli przekazać swoje umiejętności młodym ludziom. Bez swojego miejsca, potrzebnych przedmiotów, instrumentów, ale z ogromnym zaangażowaniem, podjęli misję kształcenia muzycznego dzieci i młodzieży. Te działania dały początki szkolnictwa muzycznego w naszym mieście.

Kilka dni po wyzwoleniu Piotrkowa, w 1945 roku, naukę gry w szkole umuzykalniającej LIM – Ludowego Instytutu Muzycznego – rozpoczęły trzy uczennice. Nauczycielami byli Stefania i Ignacy Jankiewiczowie, Romana Truszkowska, a dyrektorem został Aleksander Bryk.

Czasy powojenne to czasy niezwykle trudne. W kraju trwa odbudowywanie zniszczeń, ludzie rozpoczynają życie w nowych warunkach, starając się sprostać niełatwej rzeczywistości. Taka sytuacja nie sprzyja organizowaniu edukacji artystycznej. Jednak każda forma ludzkiej aktywności ma swoich propagatorów i miłośników, którzy bezinteresownie podejmują działania w wyznaczonym celu. Tak też się stało z życiem muzycznym naszego miasta. Dzięki determinacji rozpoczęto proces, który trwa, rozwija się i będzie kontynuowany przez ludzi wypełniających swoją misję.

Wbrew trudnościom zainteresowanie nauką było coraz większe. Przybywało uczniów, powiększało się grono pedagogiczne. Przez pierwsze pół roku istnienia placówki liczna uczniów wzrosła do 21 (dane z 1945 roku). Powiększał się również zakres przedmiotów obowiązkowych. Obok klas instrumentalnych, prowadzono zajęcia z teorii, solfeżu i śpiewu.

W 1951 roku lekcje w prywatnych domach nauczycieli szkoły umuzykalniającej przekształcono w Społeczne Ognisko Muzyczne prowadzone przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ognisk Artystycznych. Ciągły brak swojego lokalu, instrumentów i pozostałych sprzętów nie przyczynił się na szczęście do rozwiązania placówki, wręcz przeciwnie: liczba uczniów przez lata powojenne aż do roku powstania szkoły muzycznej wahała się od 120 do 226.

Dyrekcja ogniska wraz z gronem pedagogicznym nieustannie dbał o prawidłowy przebieg procesu dydaktycznego. Oprócz zadań edukacyjnych stawiano sobie również cele wychowawcze i popularyzatorskie, chcąc tym samym zwrócić uwagę władz miasta na potrzeby lokalowe i materialne, a także na zasadność istnienia placówki muzycznej. Organizowano koncerty dla społeczności miasta, akademie okolicznościowe i popisy uczniów.

W 1963 roku zmienił się dyrektor Społecznego Ogniska Muzycznego. Został nim Ryszard Rychlik – nauczyciel klasy skrzypiec. Zmiany kadrowe dodały placówce nowej energii. Udało się doprowadzić do remontu lokalu zajmowanego przez Ognisko przy ulicy Słowackiego 13. Placówka wzbogaciła się o nowe wyposażenie niezbędne w pracy dydaktycznej, między innymi wydawnictwa nutowe i instrumenty.

Długoletnie starania o upaństwowienie istniejących placówek muzycznych, zaznaczenie ich ważności, podniesienie statusu zostało uwieńczone sukcesem. Dobrze działające Społeczne Ognisko Muzyczne, dobra organizacja i zarządzanie umożliwiło, czy też przyspieszyło powstanie państwowej placówki muzycznej. Na mocy Zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki nr 102 z dnia 9 sierpnia 1966 roku – 1 września 1966 w naszym mieście powstała Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia. Do nauki w Państwowej Szkole Muzycznej I st. zostało zakwalifikowanych sześćdziesięciu najlepszych uczniów ze Społecznego Ogniska Muzycznego. Stanowisko dyrektora objął Ryszard Rychlik, który pełnił tę funkcję do 31 sierpnia 1981 roku. Początki działalności szkoły nie były łatwe. Pomieszczenia zajmowane przy ulicy Słowackiego 13 nie wystarczały. Dzięki staraniom dyrektora ilość sal stopniowo się zwiększała. Oficjalne przekazanie całego budynku Państwowej Szkole Muzycznej odbyło się 2 września 1969 roku. Nauka gry obejmowała takie instrumenty, jak fortepian, skrzypce, wiolonczelę, akordeon, trąbkę i puzon.

Dyrekcja wraz z gronem pedagogicznym, widząc potrzebę rozwoju, czyniła starania o możliwość powołania do życia szkoły muzycznej II stopnia. Powstała ona na mocy Zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki nr 24 z dnia 3 VII 1980 r. W tym też roku odszedł na emeryturę dyrektor Ryszard Rychlik. Nowym dyrektorem został Jerzy Patora, który pełnił tę funkcję do 1996 roku.

Ważnym momentem dla społeczności Piotrkowa Trybunalskiego był rok 1989. Szkoła otrzymała wówczas nowy budynek zwany Pałacykiem Rudowskich, mieszczący się przy ul. KRN 4 – obecnie Pasaż Rudowskiego, posiadający salę koncertową oraz pięćdziesiąt dwa pomieszczenia, w tym dwadzieścia dziewięć sal dydaktycznych. Wraz z otrzymaniem nowej siedziby Rada Pedagogiczna Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia, z okazji 25-lecia szkoły, postanowiła nadać szkole imię Ignacego Jana Paderewskiego. W obchodach jubileuszowych wzięły udział władze miasta, goście, zaprzyjaźnieni artyści, a tablicę pamiątkową odsłoniła, w dniu 9 listopada 1990 roku krewna patrona, pani Emilia Paderewska-Chruścicka.

Państwowa Szkoła Muzyczna była i jest ośrodkiem życia kulturalnego naszego miasta. Oprócz zadań edukacyjnych, od początków swego istnienia prowadzi szeroko rozumianą działalność kulturotwórczą. Jest organizatorem wielu imprez szkolnych, regionalnych, ogólnopolskich. Prowadzi działalność na rzecz społeczności miasta i regionu.

Do ważniejszych przedsięwzięć należy zaliczyć: Ogólnopolski Konkurs Pianistyczny im. I. J. Paderewskiego, Ogólnopolski Festiwal Klarnetowy, Regionalny Konkurs Akordeonowy, Międzyszkolny Konkurs Pianistyczny Szkół Muzycznych I stopnia, Piotrkowskie Spotkania Fletowe, Warsztaty Orkiestrowe.

Piotrkowska szkół utrzymuje stały kontakt z zaprzyjaźnionymi szkołami miast partnerskich – Esslingen (Niemcy), Maładeczno (Białoruś), Vienne (Francja), Velenje (Słowenia), Równe (Ukraina. Współpraca ta dotyczy wymiany doświadczeń, organizowania koncertów, festiwali i wymiany młodzieży.

Szkoła była miejscem koncertów znaych artystów i zespołów – między innymi Barbary Hesse-Bukowskiej, Tadeusza Chmielewskiego, Marii Fołtyn, Marioli Cieniawy, Krzysztofa Klimy, Bronisławy Kawalli, Waldemara Wojtala, Czesława Stańczyka, Karola Radziwonowicza, Kwartetu Wilanowskiego, Tria Gdańskiego, Kwartetu „Camerata”, Dutu „In Modo Polonico”, Reginy Smendzianki, Roberta Stefańskiego, Marka Schillera, Mirosława Pokrzywińskiego, Jerzego Kaszuby, Bogdana Ocieszaka, Konstantego A. Kulki, Piotra Palecznego, Marka Drewnowskiego. Gościliśmy również artystów z zagranicy takich jak: Eric Mohede (Holandia), Francisco Sanchez (Hiszpania), Maria Luisa Terras (Hiszpania), Nicolla Hall (Wielka Brytania), Izabela Ganter (Szwajcaria), Erling Móldrup (Dania), Masako Ezaki, Megumi Ise (Japonia), Martina Jaszwili (Gruzja), Gary Goldman (USA), Juliana Awdiejewa (Rosja) i wielu innych. Swoje wykłady wygłosili tu: Janusz Cegiełła, Józef Kański, Janusz Janyst.

Ważną rolę w życiu i codziennej pracy szkoły odgrywają rodzice. Od początków działalności to oni są niezastąpionym organem wspomagającym dyrekcję i grono pedagogiczne we właściwym funkcjonowaniu placówki.

Państwowa Szkoła Muzyczna w Piotrkowie Trybunalski, może poszczycić się sukcesami swoich wychowanków. Uczniowie od lat biorą udział i zdobywają liczne laury w konkursach, przesłuchaniach, festiwalach o randze regionalnej, ogólnopolskiej, a nawet międzynarodowej.

Szkoła prowadzi również bogatą działalność integracyjną i wychowawczą. Są to np. konkursy, festiwale, spotkania dla uczniów, pedagogów i rodziców takie jak: bale karnawałowe, zabawy andrzejkowe, wycieczki, wyjazdy to teatru, filharmonii i od lat cieszący się ogromnym zainteresowaniem Festiwal Letni.

Ciekawym epizodem w historii szkoły były lata 1996-2014, kiedy to funkcjonowała specjalna klasa „ogólnomuzyczna” (we współpracy ze SP nr 14, a później SP nr 10 wydzielono klasy, których wszyscy uczniowie uczęszczali do szkoły muzycznej). Istnienie tej formy kształcenia przyczyniło się niewątpliwie do wielu uczniowskich sukcesów artystycznych.

W ciągu pięćdziesięciu lat szkołę I stopnia ukończyło 882 uczniów, a II stopnia 126. Wielu z nich kontynuowało lub kontynuuje naukę w szkołach muzycznych wyższego stopnia i Akademiach Muzycznych. Wielu zasiliło amatorski ruch artystyczny. Część absolwentów podjęło pracę pedagogiczną w różnych placówkach edukacyjnych.

Państwowa Szkół Muzyczna I i II stopnia w Piotrkowie Trybunalskim to ośrodek kształcący, wychowujący, skupiający ludzi oddanych, zaangażowanych, to miejsce w którym tworzy się historia naszego miasta, to miejsce do którego wracają absolwenci chcący kontynuować misję obraną przez swoich pedagogów – założycieli, to miejsce gdzie spotykają się pokolenia.

Tym, dla których przez te alta rozwój życia muzycznego nie był obojętny, a którzy w najmniejszym nawet stopniu przyczynili się do rozbudzania zainteresowań muzycznych mieszkańców naszego miasta, należą się szczere podziękowania za ich pracę, wsparcie i działalność społeczną.

tekst: Magdalena Chmielewska